–
ناصر تقوایی، کارگردان برجسته سینمای ایران، در تاریخ ۲۲ مهر ۱۴۰۴ برابر با ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ در سن ۸۱ سالگی در تهران درگذشت.
تقوایی با خلق آثاری ماندگار، نقش بیبدیلی در سینما و فرهنگ ایران ایفا کرد. دو اثر شاخص او، «دلیران تنگستان» و سریال «دایی جان ناپلئون»، فراتر از ارزشهای هنری، به نمادهایی قدرتمند در تقویت روحیه ضدامپریالیستی، بهویژه ضد انگلیسی، تبدیل شدند.
«دلیران تنگستان» با روایت مبارزات رئیسعلی دلواری و مردم جنوب در برابر اشغالگران انگلیسی، روحیه ایستادگی و میهنپرستی را در کالبد جامعه دمید. این فیلم به مردم کوچه و بازار یادآوری کرد که تاریخ ایران مملو از مقاومت در برابر زورگویان جهانی است.
«دایی جان ناپلئون» نیز با طنزی عمیق و هوشمندانه، به تحلیل «روحیه استعماری» و خودباختگی در برابر غرب پرداخت. این اثر با نشان دادن پوچی و خیالپردازیهای شخصیتهایی که انگلیس را ابرقدرتی همهکاره میدانستند، ضربه کاری به این ذهنیت وارونه وارد کرد. او گفت: «اگر داییجان ناپلئون را برای یک کار تلویزیونی انتخاب کردم، به این جهت بود که این قصه ظرفیت زیادی برای ارتباط برقرار کردن با توده وسیعی از مردم را داشت.»
فراتر از این نقش میهنی، تقوایی نماد آزادمنشی و مبارزه با سانسور بود. او هنرمندی بود که در دو دوره سخت، هم با دستگاه سانسور شاه و پس از آن با سانسور “شیخ” درگیر بود و حاضر نشد آزادی بیان و اندیشه خود را قربانی کند. این مقاومت باعث شد ساخت بسیاری از پروژههایش متوقف شود یا با محدودیتهای فراوان مواجه گردد، اما او هرگز از اصول هنری و انسانیش کوتاه نیامد.
مرگ ناصر تقوایی نه تنها پایان زندگی یکی از بزرگترین سینماگران ایران، که خاموشی چراغی از آزاداندیشی و میهنپرستی در عرصه فرهنگ و هنر است.
یاد و آثارش گرامی و جاودان باد.
دیدگاهتان را بنویسید