نئولیبرالیسم در ایران؛ پروژه‌ای که همه حاکمان بر سرش توافق دارند

image_printچاپ

در حالی‌که طبقه کارگر و اقشار فرودست زیر بار تورم، خصوصی‌سازی، و حذف خدمات اجتماعی خرد می‌شوند، نئولیبرالیسم در ایران با قدرت ادامه دارد و همه‌ی بخش‌های حاکمیت در آن هم‌صدا هستند.

صمد حسن‌زاده، رئیس اتاق بازرگانی ایران، در نشست با رئیس‌جمهور (به نقل از ایرنا و دنیای اقتصاد، ۱۴ مهر ۱۴۰۴) از «چابک‌سازی دولت» دفاع کرد؛ سیاست‌هایی که معنایی جز کوچک‌سازی دولت، آزادسازی بازار ارز و گشودن راه برای بخش خصوصی بزرگ و انحصارات ندارد.

او گفت اتاق بازرگانی «در کنار دولت» است و از برنامه‌های آن حمایت می‌کند — و این دقیقاً نشان می‌دهد که مرز روشنی میان دولت و سرمایه‌داران وجود ندارد. هر دو در پی یک هدف‌اند: کاهش نقش اجتماعی دولت، حذف یارانه‌ها و سپردن همه‌چیز به «بازار».

در حالی‌که مردم با فقر، بیکاری و ناامنی اقتصادی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، دولت چهاردهم با شعار «چابک‌سازی» عملاً مسیر همان سیاست‌های نئولیبرالی دولت‌های پیشین را ادامه می‌دهد؛ از احمدی‌نژاد تا روحانی و رئیسی.

این روند، به‌روشنی نشان می‌دهد که بحران اقتصادی کشور نه ناشی از اختلاف جناح‌ها، بلکه نتیجه‌ی اتفاق نظر ساختاری بر سر الگوی نئولیبرالی حاکم و اقتصادرانتی و غیرتولیدی و مدیریت آلوده به فساد بر اقتصاد ایران است؛ الگویی که به جای عدالت، سودآوری سرمایه را بر هر چیز مقدم می‌داند.

اما حقیقت روشن است: هیچ‌یک از جناح‌ها و نهادهای جمهوری اسلامی، از اصول‌گرا تا اصلاح‌طلب و تکنوکرات، نه می‌خواهند و نه می‌توانند از این چرخه بیرون آیند. آنان خود بخشی از ساختاری هستند که نئولیبرالیسم را بازتولید می‌کند.

تنها راه واقعیِ نجات، برپایی یک نظم نو و ضد نئولیبرالیسم است  که نظمی بر پایه‌ی آزادی، عدالت اجتماعی، استقلال اقتصادی، نظمی که از دلِ خود مردم و در تقابل با تمام اشکال استثمار و اقتدارگرایی برخیزد.
هیچ بخشی از جمهوری اسلامی قادر به اجرای چنین تغییری نیست؛ زیرا خود، پاسدار همین نظام ناعادلانه است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *