🕰️
📚 ۸نوامبر ۱۹۲۶ پلیس فاشیستی ایتالیا، آنتونیو گرامشی، نماینده‌ی پارلمان و دبیر حزب کمونیست، را با وجود مصونیت پارلمانی‌اش بازداشت کرد. او همان روزها روی مقاله‌ی ناتمام «چند مضمون درباره‌ی مسئله‌ی جنوب» کار می‌کرد. اکنون دو نویسنده‌ی ایتالیایی، کریستیانو سابینو و آنجلو کالمه، پس از یک قرن آن متن را دوباره خوانده‌اند.
🧠 پرسش گرامشی این بود: فاشیسم چرا دوام آورد؟ پاسخ او فقط زور نبود. حاکمان برای ماندن به رضایت هم نیاز دارند، یعنی «عقل سلیم»ای که منافع یک طبقه را منافع همگان جلوه دهد. ساختن چنین عقل سلیمی کار روشنفکران است.
🔥 به گفته‌ی نویسندگان، جنوب ایتالیا دوباره می‌جوشد. کشاورزان، ماهیگیران و رانندگان مستقل در چند منطقه راه‌ها را بسته‌اند و در جزیره‌ی ساردنیا اعتصاب عمومی ۳۰ اکتبر برگزار شده است. آنها از سیاست کشاورزی اتحادیه‌ی اروپا و «استقلال افتراقی» برای چند منطقه‌ی شمالی شکایت دارند و آن را شکل تازه‌ای از استعمار داخلی می‌دانند.
🎭 گرامشی از «روشنفکران پاگلیتا» می‌گوید: کسانی که در برابر روستاییان چهره‌ای دموکرات دارند و در برابر زمین‌داران و دولت، چهره‌ای دیگر. نویسندگان همین الگو را امروز در رابطه‌ی نخبگان اروپایی با واشنگتن می‌بینند.
🌍 اما گرامشی فقط تشخیص نداد، راه هم نشان داد. دگرگونی از بالا نمی‌آید و خیریه‌ی شهرهای پیشرفته هم آن را نمی‌آورد. باید از حاشیه‌ها آغاز کرد و به فرودستان اجازه‌ی سخن داد. در ساردنیا نمونه‌ای از پیوند «ارگانیک» روشنفکر و مردم دیده شد.
🛠️ به جای متقاعد کردن چند روشنفکر مشهور، باید سازمان‌های فرهنگی و سیاسی ساخت که آنچه نظام اقتصادی از هم جدا می‌کند به هم بپیوندند و سازوکار فرودست‌سازی را آشکار کنند.
✊ پس از صد سال، گرامشی هنوز مرجع کسانی است که می‌خواهند رهایی واقعی بسازند، نه تغییری که همه‌چیز را همان‌گونه نگه دارد.
دیدگاهتان را بنویسید